Konfilkt Polsko-Ukraiński
Konflikt polsko-ukraiński - był lokalnym konfliktem
zbrojnym o zamieszkałą przez Polaków i Ukraińców Galicję
Wschodnią.
Stronami konfliktu były: Zachodnioukraińska Republika Ludowa po jednej
stronie oraz polskie społeczeństwo Lwowa i lokalny lwowski Komitet
Ochrony Dobra i Porządku Publicznego (Tymczasowa Komisja Rządząca), a
po 11 (w rzeczywistości 22 listopada) rząd polski, po drugiej stronie.
Wojnę rozpoczął spór o Lwów, gdzie polska w przewadze
ludność sprzeciwiła się przejęciu władzy nad miastem przez jednostki
ukraińskie, wywodzące się z armii austro-węgierskiej. Podobne
wystąpienia miały miejsce w Drohobyczu, Borysławiu, Samborze i
Przemyślu.
Walki w Lwowie trwały do 21 listopada 1918, kiedy to Polacy uzyskali
znaczną przewagę dzięki pomocy w ludziach i sprzęcie, dostarczanej z
Przemyśla (zdobytego przez wojska ukraińskie 4 listopada, utraconego 11
listopada). Aby uniknąć otoczenia, dowodzący wojskami ukraińskimi płk.
Hnat Stefaniw rozkazał wojskom ukraińskim opuścić Lwów w nocy 22
listopada 1918
Czas po wycofaniu się ze Lwowa Kwatera Główna UHA wykorzystała
na organizowanie oddziałów wojskowych. W połowie grudnia front
polsko-ukraiński ustalił się na linii od Cisnej do Chyrowa, potem
wzdłuż linii kolejowej Przemyśl-Lwów do Przemyśla, z powrotem
wzdłuż tej samej linii na przedpola Lwowa, następnie do Jarosławia,
przez Lubaczów, Rawę Ruską, Bełz do Kryłowa.
początkiem stycznia wojska polskie zdobyły Uhnów i Bełz, oraz
zdobyły linię kolejową Jarosław-Rawa Ruska, co dało im dobrą pozycję do
kolejnych operacji zaczepnych.
Po dwóch kolejnych nieudanych atakach na Lwów (w grudniu
1918 i na początku stycznia 1919) dowództwo UHA zaplanowało
przerwać połączenie pomiędzy Lwowem a Przemyślem. Była to tzw.
.operacja wowczuchowska., trwająca od 15 lutego do 19 marca 1919.
Początkowo zakończyła się ona sukcesem (połączenie przerwano), jednak w
niekorzystnej dla armii polskiej sytuacji przerwania walk zażądała
Misja Wojskowa Ententy pod przewodnictwem gen. Josepha Barthelemy
(linia Barthelemy). Walki wznowiono 2 marca, a 19 marca wojska polskie
odbiły linię kolejową Przemyśl-Lwów.
Nową propozycję rozejmu Rady Czterech (pod przewodnictwem gen. Bothy)
przyjęła Kwatera Głowna UHA, ale odrzuciły ją władze polskie, i
przerzuciły oddziały armii Hallera w sile 35 000 żołnierzy na front
polsko-ukraiński.
W połowie maja 1919 wojska polskie rozpoczęły ofensywę w Galicji i na
Wołyniu, i 25 maja 1919 doszły do linii
Bolechów-Chodorów-Bóbrka-Busk.
W tym samym czasie armia rumuńska wraz z 4 Dywizją Strzelców
Polskich rozpoczęła zajmowanie południowo-zachodnich terenów
ZURL (Pokucie). Część oddziałów ukraińskich (1 Brygada
Górska UHA i Grupa .Hłyboka.) utraciły styczność z
głównymi siłami, i zmuszone były przejść na Zakarpacie, gdzie
zostały internowane przez władze czechosłowackie.
Zmusiło to dowództwo UHA do przesunięcia oddziałów na
południowy wschód Galicji, ograniczony rzekami Zbrucz-Dniestr.
Po krótkim odpoczynku i reorganizacji odziały UHA pod
dowództwem gen. Ołeksandra Hrekowa 7 czerwca przystąpiły do
natarcia (.ofensywa czortkowska.). W ciężkich bojach udało im się
odrzucić wojska polskie na linię Dniestr-Gniła
Lipa-Przemyślany-Podkamień, co obudziło nadzieję na zwycięstwo, i w
konsekwencji spowodowało odrzucenie polskiej propozycji przymierza i
utworzenia linii demarkacyjnej, zwanej linią Delwiga.
Brak zapasów i wyposażenia (głównie amunicji
strzeleckiej) zmusił jednak armię UHA do powrotu na pozycje wyjściowe
nad Dniestrem i Zbruczem. 28 czerwca 1919 armia polska przełamała front
pod Jazłowcem i zmusiła oddziały UHA w dniu 16 lipca 1919 do wycofania
się za Zbrucz.
Zostały one użyte w celu pomocy wojskom URL w walce z bolszewikami. Już
25 lipca 1919 na przeciwbolszewicki front ruszył II Korpus Galicyjski,
a reszta UHA wyruszyła 2 sierpnia 1919.
Galicja army(UHA) - pdf
Orginal documents History of the Pygmy Wars
Przybylski Wojna Pol-Ukr - pdf
Przybylski Wojna Pol-Ukr November 1918
- April 1919 - pdf
Przybylski Wojna Pol-Ukr April - July
1919 - pdf
Przybylski Wojna Pol-Ukr generalna ofe
nsywa - pdf
historia UHA - pdf
IW